نگرشی بر شکل‌گیری، تکامل و کانه‌زایی لیستونیت‌ها و ارتباط آن با کانه‌زایی اورانیم و چند‌فلزی در منطقه‌ی چاه شوره، انارک، منطقه‌ی ایران مرکزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، صندوق پستی: 7196484334، شیراز ـ ایران

2 2. دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، صندوق پستی: 9177948974، مشهد ـ ایران

3 3. دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، صندوق پستی: 3619995161، شاهرود ـ ایران

4 4. پژوهشکده‌ی کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 3486-11365، تهران ـ ایران

5 5. مهندسی معدن، دانشکده‌ی فنی، دانشگاه تهران، صندوق پستی: ۵۱۵-۱۴۳۹۵، تهران ـ ایران

چکیده

محدوده ­ی مورد مطالعه بخشی از نقشه 1:100000 انارک است که در قسمت خاوری استان اصفهان و 10 کیلومتری شمال انارک قرار گرفته است. محدوده­ ی چاه­ شوره در درون منطقه ­ی انارک- خور که تحت تأثیر حرکت به سمت شمال صفحه ­ی عربی و فعال­ شدن دو گسل امتداد­لغز این منطقه، یعنی گسل درونه و گسل بیابانک شکل گرفته است، از نظر ساختاری یک گسل تراست با امتداد شرقیغربی علاوه بر حرکت تراست از خود مؤلفه‌ی راست­بر و سپس حرکت چپ­بر در منطقه فعال بوده است. این گسل سنگ‌های اولترامافیک قدیمی را در کنار سازند سهلب قرار داده است. کانی ­سازی پلی­متال بر روی بلوک فرادیواره­ ی تراست، محدود به رگه‌ و رگچه­ های سیلیسی کربناته لیستونیت­ ها است. لیستونیت­ ها سنگ­ های غیرمعمول کربناته هستند که از دگرسانی واحدهای اولترامافیک حاصل می­ شوند و غنی از رگه­ های سیلیسی- کربناته­ اند. افیولیت ­های این منطقه جز افیولیت­ های ایران ­مرکزی محسوب می ­شوند. در این بررسی با برداشت اطلاعات از
خش­لغز­های گسلی، بازسازی جهت­ گیری دیرینه­ ی تنش مؤثر با روش وارونگی صورت گرفته است. در این مطالعه روند و موقعیّت‌ محورهای تنش­ دیرین اصلی براساس نتیجه­ های تحلیل داده­ های خش­لغز گسلی از نرم ­افزار تی- تکتو3 به دست آمده است که بعد از تفسیر و تحلیل داده ­های این نتیجه­ ها مشخص شد که لیستونیت ­ها در یک گسل پارگی شکل‌گرفته‌اند. با توجه به این‌که طریقه­ ی زمین ­ساختی این محدوده الگو­­های تکراری از خود نشان می­دهد می­ توان لیستونیت­ های مشابه دیگری را یافت که همانند آن‌ها شکل‌گرفته‌ و کانی­ سازی محدود به رگه ­ها و رگچه­­ ها باشد و با درنظر گرفتن این تشابه ساختاری و محدودبودن کانی­ سازی اورانیم به رگه و رگچه‌ها می ­توان نتیجه گرفت که
لیستونیت­ های غربی این محدوده دارای کانه­ زایی اورانیم و چند­فلزی هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An attitude to the formation, mineralization and evolution of Listwanite and relation to uranium and polymetal mineralization in Chah Shoureh area, Anarak, central iran

نویسندگان [English]

  • P Vaghari 1
  • M Khosravi 2
  • S Fathi 3
  • M.R Rezvanianzade 4
  • M.R Ghaderi 5
چکیده [English]

The study zone is a part of 1:100000 Anarak map which is located in the east of Isfahan province, at 10 km North of Anarak town. The Structures of this Zone is formed in Anarak-Khor region and are affected by the movement toward the north of Arabian plate, and activation of two strike-slip faults (Dorouneh and Biabanak) as a result of the mentioned movement. There is thrust fault in Chahshoureh with the east-west direction. This fault is not only a thrust but also it has during the different duration, dextral component, and then instal components. Polymetal mineralization is restricted to the hanging wall and into vein and veinlet of the listwanites of the study zone. Litswanites are uncommon carbonated rocks that forms from the alteration of ultramafic units and are abundant in silicic-carbonated threads. Ophiolites of this area belong to the ring ophiolites of central Iran. In this study, the direction of an effective paleo-stress field is reconstructed with the collecting data from slickenlines of faults and processing them by using inversion method. Trend and position of principle paleo stress axes are calculated from analysis of slickenlines by using T-tecto3 software, and it is found a that listwanites has formed in  a tear fault. As the tectonic regime of the study zone show an iterative model it could be listwanites are forming is the similar way and restricting U- mineralization to their veins and veinlets. Also, according to the same forming, it could be concluded that in the west listwanites we have a poly-metal and U-mineralization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mineralization of listwanites
  • Mineralization of Uranium
  • Chah shoureh
 

  1. M. Auclair, et al, Mineralogy, geochemistry, and paragenesis of the Eastern Metals serpentinite-associated Ni-Cu-Zn Deposit, Quebec Appalachians. Economic Geology, 88, 123-138 (1993).
  2. Gh. Torabi, The reasons for chromite composition differences in Naein-Ashin ophiolites and their absence in Anarak ophiolites, Journal of Petrology, Second Year, 7, 1-20 (1390).
  3. M. Almasian, Tectonic of the anarak area (Central Iran). Ph.D. thesis, Islamic Azad University, Science and Reaserch Branch, Tehran, Iran (1997).
  4. S. Bagheri, The exotic Paleo-tethys terrane in Central Iran: new geological data from Anarak, Jandaq and Posht-e-Badam areas. Ph.D. thesis, Faculty of Geosciences and Environment, University of Leusanne, Switzerland (2007).
  5. J. Angelier, P. Mechler, Sur une méthode graphique derecherche des contraintesprincipales égalment utilisable en tectonique et en seismologie: La méthode desdièdres droits. Bulletin Société Géologique de France, 19, 1309–1318 (1977).
  6. J. Angelier, Tectonic analyses of fault slip data sets. Journal of Geophysical Research, 89, 5835–5848 (1984).
  7. S. Bagheri, G.M. Stampfli, The Anarak, Jandaq and Posht-e-Badam metamorphic complexes in central Iran: New geological data, relationships and tectonic implications. Tectonophysics, 451(1-4), 123– 155 (2008).
  8. O. Lacomb, et al, Thrust belts and foreland basins, Speringer-Verlag Berlin Heidelberg, 491 (2007).
  9. T. Salari, S. Bagheri, Geotectonic analysis of multiple phases of trasting in Anarak region (Central Iran). 30th Symposium of Geosciences (1390).
10. H. Fossen, Structural geology, Cambridge university press. 324 (2010).

11. M. Berberian, The first 1: 2500000 earthquake map of Iran, Geological Survey of Iran (1976).